Kıdem tazminatı nedir? Nasıl hesaplanır?

kıdem_tazminati_1

İş hayatı, kademelerle dolu bir dik bir yokuş. Kimi zaman durağanlaşıp dinleniyoruz, kimi zaman hız kesmeden çıkıyoruz. Günün sonunda bizi bekleyen “rütbe”lerden biri kıdem. Kıdemimiz arttıkça iş yerindeki pozisyonumuz da bir o kadar sağlamlaşıyor. İlk zamanın acemiliği yerini ne yaptığını bile sağlam adımlara bırakıyor. Bugün konumuz kıdemle ilişkilendirilen bir tazminat türü; kıdem tazminatı. Önce kıdem tazminatı ne demek kısaca değinelim. İşveren tarafından iş akdi feshedilen kişilere ödenen tazminata kıdem tazminatı denir. Kıdem tazminatı, çalışan kişinin hizmet süresi boyunca verdiği emeğin karşılığı almasına imkân sağlayan bir ödemedir. İş Kanunu’na göre bir kişinin kıdem tazminatı alması için o iş yerinde en az 1 yıl çalışması gerekir. 1 yılı dolduran ve işveren tarafından iş akdi sonlandırılan çalışanlara kıdem tazminatı verilir. Kıdem tazminatı kişiyi koruma altına alır ve olası durumlar karşısında yaşanabilecek mağduriyeti önlemeye yarar. Şirket tarafından “haklı olmayan” sebeplerle işte çıkarılan ve o iş yerinde en az 1 senedir çalışan herkes kıdem tazminatından yararlanabilir. Kıdem tazminatı ödememek için çalışanı istifa etmeye yönlendiren bazı durumlar da yaşanabiliyor. Bunun en bilinen örneklerini “mobbing” adı altında görüyoruz. Çalışana bir nevi baskı, bezdirme politikası uygulayarak istifa etmesini sağlayan bir kavram mobbing. Daha önce mobbing nedir başlıklı yazımızda mobbing türlerine dair bir yazı kaleme almıştık. Okumak için TIKLAYIN.

Kıdem tazminatı şartları nelerdir?

Kıdem tazminatı alabilmek için bazı şartlar gerekir. Bunlardan ilkini yukarıda açıklamıştık; en az bir yıl süre ile aynı iş yerinde çalışmak. Diğer şartlardan bazılarını ise aşağıda paylaşıyoruz;

  • İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi (iyi niyet ya da ahlak kurallarına aykırı davranışların dışında yapılan feshedilmeler)
  • İşyerinin işleri durdurma kararı alması ve bu nedenle sözleşmeyi feshetmesi
  • Askerlik görevini tamamlamak için işten ayrılma
  • Emeklilik hakkının elde edilmesi ve dolayısıyla sigorta primlerinin dolmasından kaynaklı işten ayrılmalar
  • Kadınlarda evlilik nedeni ile yapılan istifalar

Evlilik kıdem tazminatı şartları nelerdir sorusunun yanıtı ile devam edelim. Eğer evlilik gibi bir durum olursa da kıdem tazminatı alma hakkı doğar. Bunun için bazı şartlar vardır. Öncelikle evliliği gösteren belgenin iş yerine sunulması gerekir. Sözleşme iptalinin evlilik nedeniyle olduğunun resmi bir belge ile gösterilme şartı vardır. Bu hak, resmi nikâh tarihinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde kullanılmalıdır.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatı, çalışanın her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarına bakılır. 1 yılda 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yoldan artan süreler de oranlanır ve bu hesaplamaya dahil edilir. Hesaplama sırasında çalışana düzenli ödenen tüm ücretlerin brüt tutarı baz alınır ve ödeme bu şekilde gerçekleşir. Kıdem tazminatında her ne kadar işçinin 30 günlük brüt ücreti üzerinden hesaplanmakta ise de bu ücret konusunda bir tavan uygulaması mevcuttur. Tavan ücret her sene Ocak ve Temmuz ayı başında, yılda iki kez sonraki altı ayda geçerli olmak üzere ayrı ayrı belirlenmekte olup 2020 yılının ikinci yarısı için esas alınacak tavan ücret 7.117,17-TL’dir.

« GERİ DÖN